Shut the Box spelregels (Alle negen)

Shut the Box — in Nederland en Vlaanderen ook bekend als Alle negen — is een kroeg- en familieklassieker: twee dobbelstenen, een kastje met negen klepjes en één simpele vraag: krijg jij ze allemaal dicht? Je speelt het met elk gezelschap, en het is een van de weinige dobbelspellen die ook solo prima werken.

Het spel duikt al eeuwen op in Engelse en Franse havenkroegen, onder namen als Canoga en Batten Down the Hatches. De regels leer je in één beurt: gooi twee dobbelstenen, klap klepjes dicht die samen precies de worp vormen, en ga door tot het niet meer kan. Wat overblijft, zijn je strafpunten. Hieronder vind je de complete spelregels, de beruchte één-dobbelsteen-regel, de puntentelling, de bekendste varianten en een blanco scoreblad om te printen.

Wat heb je nodig?

Geen dobbelstenen bij de hand? Shut the Box vraagt er maar twee, en die gooi je gratis met de online dobbelsteen — negen kaartjes erbij en je kunt aan de bak.

Het doel van het spel

Alle negen de klepjes sluiten. Lukt dat, dan roep je triomfantelijk "Shut the box!" en heb je de perfecte ronde gespeeld. Meestal lukt het níet — en dan is het doel om zo min mogelijk strafpunten over te houden: elk klepje dat open blijft staan, telt aan het einde van je beurt tegen je.

Zo verloopt een beurt

  1. Gooi de twee dobbelstenen en tel de ogen bij elkaar op.
  2. Klap één of meer open klepjes dicht die samen precies de worp vormen. Gooi je bijvoorbeeld 8, dan mag je klepje 8 sluiten, maar ook 6 + 2, 5 + 3 of 1 + 7. Eén combinatie per worp; eenmaal gesloten klepjes blijven dicht.
  3. Gooi opnieuw en herhaal. Je blijft gooien tot er geen enkele geldige combinatie van open klepjes meer te maken is — dan eindigt je beurt en zijn de open klepjes je strafpunten.

Een voorbeeldbeurt: je gooit 4 + 5 = 9 en sluit klepje 9. Dan 6 + 2 = 8: klepje 8 dicht. Dan 3 + 4 = 7: klepje 7 dicht. Nu zijn 7, 8 en 9 gesloten en mag je verder met één dobbelsteen (zie hieronder). Je gooit achtereenvolgens 5, 6 en 3 en sluit die klepjes. Dan gooi je 5 — klepje 5 is al dicht, maar 1 + 4 is samen ook 5, dus die twee klappen dicht. Alleen klepje 2 staat nog open. Je gooit een 6, en daar is met alleen de 2 niets van te maken: beurt voorbij, 2 strafpunten. Zo dichtbij.

De één-dobbelsteen-regel

De regel die het vaakst tot discussie leidt: zodra de klepjes 7, 8 en 9 gesloten zijn, mág je met één dobbelsteen gooien — het hoeft niet, je kiest per worp. Je komt dezelfde regel ook in een andere formulering tegen: zodra alle open klepjes een 6 of lager tonen, mag je kiezen tussen één of twee stenen. Dat is exact hetzelfde moment, alleen anders verwoord.

Zolang klepje 7, 8 of 9 nog open staat, gooi je verplicht met twee dobbelstenen. Eén steen kan immers hooguit 6 ogen tonen, en dan zouden de hoge klepjes nooit meer dicht kunnen.

Puntentelling

Zit je beurt erop, dan tel je de cijfers van alle open klepjes bij elkaar op: dat zijn je strafpunten voor die ronde. Staan de 3 en de 5 nog open, dan noteer je 8 strafpunten. Krijg je álles dicht, dan scoor je 0 punten — en in de meeste huisregels win je daarmee meteen de hele ronde.

De gangbare Nederlandse telling over meerdere rondes: iedereen speelt om de beurt, de strafpunten stapelen zich op, en wie in totaal 45 strafpunten bereikt, ligt eruit. De speler die het langst overblijft, wint. (45 is geen toeval: het is precies de som van de klepjes 1 tot en met 9 — één maximaal mislukte ronde.)

De traditionele kroegtelling is er ook nog, als variant: je leest de open cijfers aaneengelezen als één getal. Staan de 1, 2 en 5 open, dan is je score geen 8 maar 125. Laagste getal wint — en één hoog klepje laten staan doet ineens véél meer pijn.

Speel je met 9, 10 of 12 klepjes?

De klassieke uitvoering telt negen klepjes, maar in de winkel kom je ook versies tegen die doorlopen tot 10 of zelfs tot 12. De regels zijn identiek — ook de één-dobbelsteen-regel blijft "alles boven de 6 moet dicht" — alleen duurt een ronde langer omdat er meer klepjes dicht moeten.

UitvoeringKlepjesSpelersVerschil
Klassiek (Alle negen)1 – 91 of meerDe standaard; maximaal 45 strafpunten per ronde
Tot 101 – 101 of meerZelfde regels, iets langere rondes
Shut the Box Dubbel1 – 122 – 4 (8+)Zelfde regels, duidelijk langere rondes

Varianten

Strategie: sluit de hoge klepjes eerst

Shut the Box is grotendeels geluk, maar de keuze wélke klepjes je dichtklapt, maakt wel degelijk uit. De kern: 7 is de meest waarschijnlijke som met twee dobbelstenen — 6 van de 36 combinaties, zo'n 16,7% — en hoge sommen als 11 en 12 zijn juist zeldzaam. Hoe die kansverdeling precies in elkaar zit, lees je op de pagina over dobbelsteen kansen.

Daarom loont het om bij elke worp eerst naar de hoge klepjes te kijken: een 9 sluit je alleen met een som van 9 of hoger, terwijl je voor de 1 en de 2 later nog volop kansen krijgt. Bovendien geldt: hoe eerder 7, 8 en 9 dicht zijn, hoe eerder je de één-dobbelsteen-fase in mag — en met één steen zijn de lage klepjes ineens heel goed haalbaar.

Leuke bijvangst: kinderen die Shut the Box spelen, zitten de hele tijd te splitsen en op te tellen zonder dat het ook maar één seconde als een rekenles voelt. Meer van dat soort spellen vind je bij de dobbelspellen voor kinderen.

Blanco scoreblad om te printen

Speel je met de 45-strafpuntentelling over meerdere rondes, dan is een scoreblad wel zo handig. Print hieronder een leeg exemplaar voor maximaal drie spelers en tien rondes: noteer per ronde de strafpunten én het lopende totaal. Wie de 45 aantikt, ligt eruit. Klik op de knop om alleen het scoreblad uit te printen — de rest van de pagina blijft dan weg.

RondeSpeler 1Speler 2Speler 3
PuntenTotaalPuntenTotaalPuntenTotaal
Naam
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Eruit bij 45

Liever een ander kroegspel erbij? Bekijk Mexen, of blader door het complete overzicht met dobbelspellen.

Veelgestelde vragen over Shut the Box

Wanneer mag je bij Shut the Box met één dobbelsteen gooien?

Zodra de klepjes 7, 8 en 9 gesloten zijn — alle open klepjes tonen dan een 6 of lager — mag je zelf kiezen of je met één of met twee dobbelstenen gooit. Zolang 7, 8 of 9 nog open staat, moet je met twee dobbelstenen gooien.

Hoe werkt de puntentelling bij Shut the Box?

Kun je na een worp niets meer dichtklappen, dan tel je de cijfers van alle open klepjes bij elkaar op: dat zijn je strafpunten voor de ronde. Sluit je alle klepjes, dan roep je 'Shut the box!' en scoor je nul strafpunten. In de gangbare Nederlandse telling lig je eruit zodra je in totaal 45 strafpunten hebt; wie het langst overblijft, wint.

Waarom heet Shut the Box ook wel Alle negen?

In Nederland en Vlaanderen staat Shut the Box ook bekend als Alle negen, genoemd naar de negen klepjes die je allemaal probeert te sluiten. In het Engels kom je daarnaast de namen Canoga en Batten Down the Hatches tegen.

Kun je Shut the Box ook met 10 of 12 klepjes spelen?

Ja, naast de klassieke versie met de klepjes 1 tot en met 9 bestaan er uitvoeringen die doorlopen tot 10 of tot 12; de versie tot 12 wordt vaak als Shut the Box Dubbel verkocht. De regels blijven hetzelfde, alleen duurt een ronde langer omdat er meer klepjes dicht moeten.

Kun je Shut the Box spelen zonder het houten kastje?

Ja, je hebt eigenlijk alleen twee dobbelstenen nodig: de klepjes vervang je door negen kaartjes of een rijtje cijfers op papier dat je doorstreept. De dobbelstenen gooi je desnoods gratis online op Dobbelsteen.app.