Mexen spelregels — het populaire blufspel met twee dobbelstenen

Bij Mexen draait alles om durven liegen. Je gooit verborgen onder een beker, noemt een waarde — waar of gebluft — en de volgende speler moet hoger bieden of jou controleren. Word je betrapt op een leugen, dan kost het je een strafpunt (of een slok). Hieronder lees je een heldere, gangbare versie van de regels, plus de complete rangorde van de worpen.

Wat heb je nodig?

Mexen is heerlijk simpel qua materiaal:

• Twee dobbelstenen — gewone zeszijdige stenen. Geen stenen bij de hand? Gebruik de online dobbelsteen en gooi er twee tegelijk.
• Een dobbelbeker — om verborgen te gooien, zodat alleen jij je eigen worp ziet. Dat verborgen gooien is wat het bluffen mogelijk maakt.
• Een manier om strafpunten bij te houden — vaak een extra steentje per speler dat op 6 begint, of gewoon een lijstje op papier. Veel groepen spellen het woord M-E-X-E-N uit: bij elk strafpunt komt er een letter bij.
• Twee of meer spelers — hoe meer mensen, hoe leuker het bluffen.

Een worp lezen: hoogste oog eerst

Bij Mexen tel je de ogen niet bij elkaar op. In plaats daarvan lees je je worp als een tweecijferig getal: het hoogste oog wordt het tiental en het laagste de eenheid.

• Een 6 en een 4 lees je als 64.
• Een 3 en een 1 lees je als 31.
• De volgorde waarin de stenen vallen maakt niet uit — 4-6 en 6-4 zijn allebei gewoon 64.

Twee gelijke ogen heten een dubbel (ook wel "pasch" genoemd). Dubbels staan boven alle gewone worpen. En er is één worp die alles verslaat: de Mex.

De complete rangorde van de worpen

De rangorde loopt van hoog naar laag in drie groepen: bovenaan de Mex, daaronder de dubbels (van 66 tot 11) en onderaan de gewone worpen (van 65 tot 31). De allerlaagste worp is 31.

Let goed op het verschil tussen 21 en de gewone worp 32. Een 2 en een 1 vormen niet "21" als gewoon getal, maar de Mex — de absolute topworp. Een 3 en een 2 zijn wél een gewone 32, vlak boven de laagste 31.

Hoe verloopt een ronde?

De gangbare blufversie speel je zo:

1. Gooi onder de beker. De eerste speler schudt de twee stenen in de beker, keert hem om op tafel en gluurt eronder zodat alleen hij de worp ziet.
2. Noem een waarde. Je vertelt wat je hebt gegooid — en hier komt de bluf. Je mag de waarheid zeggen of liegen, maar je moet altijd hoger bieden dan de vorige speler. De eerste speler in een ronde heeft nog geen vorig bod om te verslaan: die gooit, bekijkt zijn worp en noemt gewoon een waarde (waar of gebluft); pas de spelers daarna moeten telkens hoger bieden. Wie als eerste een lage worp doorgeeft, dwingt de rest om te overbieden.
3. De volgende speler kiest. Hij gelooft je en gooit zelf, met als opdracht een nóg hogere waarde door te geven. Of hij vertrouwt het niet en tilt de beker op om te controleren — dit heet "optillen".
4. Controleren beslist. Klopt jouw genoemde waarde niet (je hebt gebluft, of lager gegooid dan je zei), dan krijg jij het strafpunt. Klopt het wél, dan krijgt de twijfelaar die de beker optilde het strafpunt.

Wordt er niet gecontroleerd, dan gaat de beker — nog steeds verborgen — door naar de volgende speler, die opnieuw hoger moet bieden. Zo loopt de spanning per beurt verder op: hoe hoger het bod, hoe groter de kans dat iemand gaat optillen.

Strafpunten, leventjes en afvallen

Wie het strafpunt van de ronde krijgt, raakt een leventje kwijt. Een veelgebruikte standaard: iedereen begint met een eigen dobbelsteentje op 6 (zes leventjes), en bij elk verlies draai je hem één lager. Sta je op 1 en verlies je opnieuw, dan lig je eruit — of, in de drankvariant, moet je flink drinken. Andere groepen maken in plaats daarvan het woord M-E-X-E-N vol: bij elk strafpunt komt er een letter bij, en bij je vijfde strafpunt is je woord compleet en ben je af.

Of je nu met steentjes, letters of slokken speelt: het principe blijft hetzelfde. Wie de meeste strafpunten verzamelt, verliest. De laatste speler die nog "in leven" is, wint.

Varianten en huisregels

Mexen kent veel regiovarianten — bijna elke groep, kroeg en studentenvereniging speelt het nét iets anders. De versie hierboven is een heldere, breed gespeelde standaard, maar kom je elders aan tafel, vraag dan even de huisregels na. Veelvoorkomende verschillen:

• Drie worpen mogen. In sommige varianten mag je per beurt tot drie keer (een deel van) de stenen opnieuw gooien voordat je je waarde doorgeeft.
• Open Mexen. Zonder beker en bluf: iedereen gooit gewoon open en wie de laagste worp heeft, verliest de ronde. Simpel en snel.
• Dubbele straf bij een Mex. Wordt er een echte Mex (21) opgetild of gegooid, dan telt dat bij sommige groepen voor twee strafpunten in plaats van één.
• Mex doorgeven. Gooit iemand een echte Mex (21), dan mag de volgende speler die Mex proberen door te geven; de speler daarna tilt op of probeert in drie worpen zelf een Mex te gooien — lukt dat niet, dan krijgt hij de (dubbele) straf.
• "32 vast" en andere kroegregels. Allerlei extra regels rond specifieke worpen circuleren regionaal — leuk om toe te voegen, maar spreek ze vooraf af.

Wil je liever een ander dobbelspel proberen? Bekijk dan het hele overzicht met dobbelspellen, of duik in dobbelpoker — ook een spel waarbij de combinatie van je stenen bepaalt hoe hoog je staat.

Mexen, Mexico of Mexicanen — andere namen voor hetzelfde spel

In veel streken is het spel ook bekend als Mexicanen, Mexico of Mexicaantje. Of je het nu Mexen of Mexico noemt: de regels, de Mex als topworp en het bluffen blijven precies hetzelfde.

Tips & strategie

• Bluf overtuigend. Een goede leugen verkoop je met dezelfde rust als een eerlijke worp. Reageer niet anders bij een topworp dan bij een misser.
• Durf te controleren bij verdachte sprongen. Springt iemand opeens van 41 naar een Mex? Tillen die beker op — vaak is dat te mooi om waar te zijn.
• Onthoud de rangorde. Vooral dat 21 (de Mex) bovenaan staat en dat álle dubbels boven elke gewone worp gaan. Wie de volgorde door elkaar haalt, biedt per ongeluk te laag of te hoog.
• Houd de strafpunten in de gaten. Tegen een speler die nog maar één leventje heeft, loont het om vaker te controleren — die zit het meest in de hoek waar de klappen vallen.

Benieuwd hoe vaak je statistisch gezien een dubbel of een Mex gooit? Lees dan meer over de kansen met dobbelstenen.